بهاءالدین خرمشاهی در پیشگفتار کتاب قلم رنجه بیان کرده است که به‌احتمال زیاد خوانندگان کتاب به این فکر افتاده‌اند که کلمهٔ «قلم‌رنجه» که عنوان همهٔ ۵۰ مقالهٔ این اثر است، از روی کلمهٔ «قدم‌رنجه» ساخته شده است. او شرح چرایی انتخاب این عنوان را در اولین مقالهٔ این کتاب به‌تفصیل توضیح داده است. بهاءالدین خرمشاهی نگاشتن مقاله‌‌های کتاب حاضر را به پیشنهاد «علی دهباشی» در سال ۱۳۸۸ آغاز کرد. این روند تا سال ۱۳۹۸ ادامه پیدا کرد. تمامی مقاله‌ها با همان ترتیب و توالی زمان نگارش در این اثر آورده شده‌اند. اغلب مقاله‌های این مجموعه با بیان طنزآمیز نگاشته شده‌اند. عنوان برخی از این قلم‌رنجه‌ها عبارت است از «خوش‌رفتاری با همسر و با دوستان»، «کوشاترین ایران‌شناس؛ و پربارترین»، «واژه‌های نوساخته»، «بی‌اخلاقی‌های پیدا و پنهان»، «خانلری و حافظ‌پژوهی»، «شرح یک غزل حافظ و چند نکته دربارهٔ احمد شاملو، سعید حمیدیان و...»، ««خدا را کی آفریده است؟» [العیاذ بالله]»، «دربارهٔ شعر بی‌معنی»، «کیارستمی از خودش ۳۰ سال جوان‌تر بود»، «زبان فارسی و نقش و نفوذ جهانی آن»، «آب را دریابیم»، «خداشناسی تهرانیان در دو قرن اخیر»، «برای استاد محمّد احصایی»، «رباعیات اخْوانی»، «چند حکایت فراروان‌شناسی»، «مناسب‌خوانی‌های شعر حافظ»،«رفاه و رستگاری» و «ساده‌نگاری، ولی نه ساده‌انگاری».