در جهان معاصر، مباحث فلسفی دربارۀ اختیار اغلب با عنوان «ارادۀ آزاد» مطرح می‌شود. ارادۀ آزاد تقریر جدید و امروزین اختیار است که بر خلاف تقریرهای کلاسیک، بر سه عنصر «ارادی‌بودن فعل»، «اختیاری‌بودن اراده» و «مسئولیت‌پذیری انسان» تأکید دارد. نویسنده کوشیده است در این کتاب تبیینی صحیح و دقیق از مسئلۀ ارادۀ آزاد ارائه کند، سیر تطور مسئلۀ اختیار را در فلسفۀ اسلامی نشان دهد و نظام فکری ملاصدرا دربارۀ ارادۀ آزاد را با رویکردی انتقادی و اصلاحی بازسازی کند. همچنین تلاش کرده است تا فلسفۀ صدرایی را به‌عنوان یک نظام فلسفی پویا با برخی از مهم‌ترین نگرش‌های فیلسوفان معاصر مواجه کند و با بهره­‌گیری از مبانی حکمت متعالیه به برخی از چالش‌های جدید، که در زمان خود ملاصدرا مطرح نبوده است، پاسخ گوید.