برخی منتقدان مدعی‌اند که از نظر تاریخی، فلسفه اسلامی، دانشی نبوده است که سود و فایده‌ای را نصیب اسلام کند! به گمان این افراد، یکی از کاستی‌های فلسفه اسلامی، نظری بودن و عدم پرداختن به زندگی بشری است. این درحالی است که فلسفه اسلامی، عهده‌دار تبیین مبانی علوم است و انسان به وسیله دانش فلسفه می‌تواند موجود حقیقی را از موجودات خیالی و توهمی تشخیص دهد. افزون بر آن فلسفه در شکل گیری معرفت و تمدن اسلامی نقش مهمی دارد… در کتاب حاضر نخست به توضیح مفاهیم اصلی به کار رفته در تحقیق پرداخته شده است و در ادامه پس از گزارشی از ورود فلسفه به قلمرو فرهنگ اسلامی و توضیح نحوه مواجهه اندیشمندان مسلمان با این دانش جدید، در دو محور کارکردهای معرفتی و کارکردهای تمدّنی به توضیح نقش و جایگاه فلسفه اسلامی در پیشرفت تمدّن اسلامی پرداخته شده است.