توضیحات کتاب سازوکارهای حقوقی و کیفری اجبار به انجام تعهدات پیمانکاران در شرایط عمومی پیمان پیمان در واقع دفترچه‌ای است ازسوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور که به «موافقت نامه شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها» موسوم است. این دفترچه طی بخشنامه‌ای به شماره ۸۴۲/۵۴-۱۰۸۸/۱۰۲ مورخ ۳/۳/۱۳۷۸ از جانب رئیس وقت سازمان مذکور به دستگاه‌های اجرایی، مهندسان، مشاوران و پیمانکاران ابلاغ گردید. سازمان‌های دولتی و نهادهای عمومی در واگذاری پروژه‌های عمرانی خود به پیمانکاران ساختمان می‌بایست از شکل خاصی از قرارداد استفاده کنند که به «شرایط عمومی پیمان» معروف است. پیمان در معنای عام به هر نوع توافق و تعهد گفته می‌شود اما در معنای خاص قراردادی است که در جهت اجرای پروژه‌های عمرانی منعقد می‌گردد. در حقوق قراردادها، اجرای تعهدات ناشی از قرارداد، یکی از مباحث مهم بشمار می‌آید. پس از انعقاد، اجرای مفاد قرارداد هدف اصلی متعاملین در رسیدن به عوضین و انجام تعهدات قراردادی بوده و طرفین موظف به اجرای مفاد آن می‌باشند. در هنگام انعقاد قرارداد ممکن است طرفین ضمانت اجرای عدم ایفای تعهدات را در مفاد قرارداد ذکر کرده و یا اینکه در این مورد سکوت اختیار نمایند. از طرف دیگر قانونگذار نیز جهت انجام صحیح تعهدات طرفین، ضمانت اجراهای متعددی را پیش بینی نموده است. در همین رابطه رویه یکسانی بین تعهدات مدنی و تعهدات تجاری مشابه سایر نظامهای حقوقی در نظام حقوقی ایران وجود نداشته و بین این تعهدات تفکیک قائل شده است. اجرای بموقع تعهدات قراردادی از اصلی ترین مسایل در حقوق قراردادهاست بطوریکه قواعد متعدد زیادی در رابطه با نقض قراردادها وضع شده است. در حقوق ایران بنابر نظر مشهور، نظریه اجرای اجباری عین تعهد، حاکم بوده که اجرای آن، گاه مشکلات و بی‌عدالتی هایی را بدنبال دارد که آن را از کارایی لازم بی‌بهره می‌سازد. عدم اجرای قراردادها و نقض تعهدات نیز یکی از مخاطراتی است که متعهدله در هر قراردادی با آن روبروست. این مهم از منظر حقوقدانان، موجب مسئولیت قراردادی است و نظام حقوقی ما از جمله قانون مدنی در معنای عام، ضمانت اجراهایی را برای جبران نقض تعهد برای متعهدله در نظر گرفته است تا با تمسک به آن، زیانهای وارده ناشی از نقض تعهد، جبران شود. فهرست کتاب : مقدمه مؤلف فصل اول: کلیـات، مبـانی نظری و چـارچوب حقوقی الزام به انجام تعهدات پیمانکار در شرایط عمومی پیمان گفتار اول: عبارات و اصلاحات حقوقی بند اول: پیمان بند دوم: انعقاد پیمان بند سوم: فایده تقسیم عقود بند چهارم: ویژگی‌های پیمان بند پنجم: پیمان به‌عنوان عقد لازم-جایز بند ششم: پیمان به‌عنوان عقد عهدی بند هفتم: پیمان به‌عنوان عقد مستمر بند هشتم: پیمان به‌عنوان عقد تشریفاتی بند نهم: پیمان به‌عنوان عقد مختلط بند دهم: پیمان به‌عنوان عقد الحاقی بند یازدهم: پیمان به‌عنوان عقد معوض بند دوازدهم: سند بند سیزدهم: پیمان به عنوان سند رسمی بند چهاردهم: مناقصه بند پانزدهم: مناقصه ایجاب است یا دعوت به ایجاب بند شانزدهم: موافقت‌نامه بند هفدهم: قرارداد بند هجدهم: قانون بند نوزدهم: وجه اشتراک قرارداد و قانون بند بیستم: حق بند بیست و یکم: تعهد بند بیست و دوم: حقوق و تعهدات در قانون و قرارداد گفتار دوم: ماهیت حقوقی شرایط عمومی پیمان و جایگاه آن در حقوق قراردادهای دولتی بند اول: شرایط عمومی پیمان و تاریخچه شکل‌گیری آن در نظام حقوقی ایران بند دوم: جایگاه حقوقی شرایط عمومی پیمان در مقایسه با قرارداد خصوصی بند سوم: تحلیل ماهیت حقوقی شرایط عمومی پیمان از منظر قواعد آمره یا تکمیلی بودن بند چهارم: نسبت شرایط عمومی پیمان با اصول کلی قراردادهای اداری بند پنجم: بررسی جایگاه شرایط عمومی پیمان در اسناد مناقصه و اسناد تعهدآور دولتی بند ششم: مقایسه تطبیقی با برخی اسناد مشابه در نظام‌های حقوقی دیگر (فرانسه، مصر و انگلستان) گفتار سوم: مبانی حقوقی الزام به اجرای تعهدات در قراردادهای پیمانکاری دولتی بند اول: اصل لزوم قراردادها در حقوق مدنی و استثنائات آن بند دوم: نظریه مسئولیت قراردادی و نقش آن در الزام پیمانکار بند سوم: اصل حسن نیت در اجرای قرارداد و کاربرد آن در قراردادهای پیمانکاری بند چهارم: نقش شرایط عمومی پیمان در تعیین حدود مسئولیت پیمانکار بند پنجم: موارد فورس‌ماژور و نقش آن در تعلیق یا سقوط تعهدات بند ششم: تحلیل ضمانت‌های اجرایی ناشی از تخلف پیمانکار از تعهدات بند هفتم: مسئولیت پیمانکار در برابر کارفرما و اشخاص ثالث از منظر حقوق عمومی و خصوصی گفتار چهارم: مرور آراء وحدت رویه و نظریات مشورتی مرتبط بند اول: بررسی آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور در خصوص الزامات قراردادی در حوزه پیمانکاری بند دوم: تحلیل رویه‌های قضایی دادگاه‌های عمومی و دیوان عدالت اداری در الزام پیمانکار بند سوم: بررسی نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه درباره تفسیر مفاد شرایط عمومی پیمان بند چهارم: مرور رویه‌های عملی دستگاه‌های اجرایی (نظیر سازمان برنامه و بودجه، دیوان محاسبات و…) بند پنجم: نقد و بررسی دیدگاه‌ها و خلأهای موجود در رویه‌ها و نظریات جاری فصل دوم: سازوکــارهای قراردادی، حقوقی و قضایی الزام پیمانکار به انجام تعهدات در شرایط عمومی پیمان ضمانت‌های قراردادی و کارکرد آن‌ها در الزام پیمانکار گفتار اول: ضمانت‌های قراردادی و کارکرد آن‌ها در الزام پیمانکار بند اول: ضمانت‌نامه‌های بانکی بند دوم: وجه التزام گفتار دوم: مطالبه خسارت و تأخیر در انجام تعهدات بند اول: تحلیل ماده ۵۰ شرایط عمومی پیمان بند دوم: تحلیل رویه قضایی در خصوص خسارت تأخیر گفتار سوم: امکان طرح دعوای الزام به ایفای تعهد بند اول: مراجع قضایی صالح برای رسیدگی بند دوم: شروط الزام‌آور قرارداد گفتار چهارم: بررسی رویه قضایی و آرای محاکم مرتبط بند اول: تحلیل چند رأی مهم در زمینه الزام پیمانکار به ایفای تعهد بند دوم: بررسی رویه غالب در دادگاه‌ها نسبت به خسارت تأخیر بند سوم: تحلیل آرای داوری و هیأت‌های رسیدگی خاص بند چهارم: ارزیابی کارآمدی رویه‌های قضایی در حمایت از کارفرما فصل سوم: ابعاد کیفری عدم انجام تعهدات پیمانکار در شرایط عمومی پیمان و تحلیل حقوقی آرای وحدت رویه و نظریات مشورتی گفتار اول: ضرورت بررسی جنبه کیفری نقض تعهدات پیمانکار گفتار دوم: بررسی نظریات حقوقی و مشورتی درباره جنبه کیفری عدم انجام تعهدات بند اول: عدم انجام تعهدات پیمانکار و امکان پیگیری کیفری بند دوم: تخلف کارفرما در پرداخت صورت وضعیت‌ها و امکان پیگیری کیفری بند سوم: موارد سوء استفاده از منابع مالی دولتی و تضییع اموال عمومی گفتار سوم: تحلیل مصادیق کیفری مرتبط با پیمانکاری بند اول: خیانت در امانت بند دوم: کلاهبرداری بند سوم: تخلفات ایمنی گفتار چهارم: بررسی آرای وحدت رویه کیفری و رویه قضایی بند اول: بررسی آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور قوانین حاکم بر پیمان پیوست: شرایط عمومی پیمان فصل اول: تعاريف و مفاهيم فصل دوم: تاييدات و تعهدات پيمانكار فصل سوم: تعهدات و اختيارات كارفرما فصل چهارم: تضمين، پرداخت، تحويل كار فصل پنجم: حوادث قهري، فسخ، ختم، تعليق، هزينه تسريع، خسارت تاخير، تسويه حساب و حل اختلاف منابع و مآخذ انتشارات نوآور ناشر تخصصی کتاب های نظام مهندسی