این مجموعه می کوشد با روایت تاریخ، تحلیل و بررسی وقایع، به کشف روابط میان پدیده ها و کلیات بپردازد و برای ساده ترشدن نیل به این هدف، از عکس، طرح و جدول های گوناگون مدد می جوید. این اثر روایتی است از فرهنگ و تمدن اسلامی که با استناد به منابع معتبر دینی و تاریخی به تبیین روند شکل گیری و توسعه تمدن اسلامی از زمان بعثت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله تاکنون پرداخته است. کتاب حاضر با بررسی تغییر و تحولات جامعه اسلامی می‌کوشد نمایی کلی از روند صعود و افول نیروی تفکر و تمدن اسلامی تا ظهور دوباره تمدن را در جهان اسلام ارایه دهد که در پنج بخش حاوی مباحثی نظیر پیدایش جامعه اسلامی، خلافت امویان، خاندان های ایرانی، سلسله های ترک، جریان های فکری جهان اسلام، دانش و نظام علمی در تمدن اسلامی، ملوک الطوایفی تیموریان، زوال تمدن اسلامی، هنر و ادبیات اسلامی، ظهور دوباره تمدن اسلامی و فرهنگ و تمدن دوره صفوی است.